Skaldowie - Polska Estrada - Historia Artystów Polskiej Estrady

Polska Estrada
Przejdź do treści

Menu główne:

Zespoły
               
Skaldowie

Skaldowie to polska grupa rockowa powstała w Krakowie latem 1965 roku. Uprawiane gatunki muzyczne to m.in. klasyczny rock, rock progresywny, folklor góralski, rock'n'roll, jazz, big-beat oraz muzyka pop. Założycielami grupy byli; Andrzej Zieliński (kompozytor większości repertuaru), Jacek Zieliński oraz Zygmunt Kaczmarski, Janusz Kaczmarski, Feliks Naglicki i Jerzy Tarsiński. Nazwa zespołu Skaldowie nawiązuje do postaci nadwornych poetów w historycznej kulturze skandynawskiejskaldów. Oficjalnie zespół zadebiutował w październiku 1965 roku na II Krakowskiej Giełdzie Piosenki, zdobywając pierwsze miejsce za utwór "Moja czarownica" do słów Wiesława Dymnego. W 1966 Skaldowie zajęli I miejsce w Koncercie młodości, a także wzięli udział w zdjęciach do pierwszej polskiej komedii muzycznej Mocne uderzenie. W tym samym roku wygrali również Wiosenny Festiwal Muzyki Nastolatków w Gdańsku i w dorocznej ankiecie miesięcznika Jazz.
                                                                                                                                      
W lutym 1967 roku drugą radiową piosenką miesiąca została "Między nami morze", a 14 marca ukazała się pierwsza płyta zespołu pod tytułem Skaldowie. Kilka dni potem miała miejsce premiera filmu Mocne uderzenie. Na V KFPP w Opolu Andrzej Zieliński wraz z Leszkiem Aleksandrem Moczulskim otrzymał nagrodę za utwór "Uciekaj, uciekaj" w wykonaniu Skaldów. W tym samym roku do zespołu dołączyli – w miejsce braci Kaczmarskich – dwaj gitarzyści – Marek Jamrozy i Jerzy Tarsiński (ten drugi związany ze Skaldami do dziś) a rolę perkusisty zajął Jan Budziaszek. W 1968 Skaldowie zagrali w znanym filmie Kulig, do którego Andrzej Zieliński skomponował muzykę.

W tym samym roku ukazał się drugi album zespołu – Wszystko mi mówi, że mnie ktoś pokochał, a piosenka o tym samym tytule została nagrodzona jako Radiowa Piosenka Roku 1967. W styczniu 1968 roku, rolę dotychczasowego basisty zajął związany ze Skaldami do dziś Konrad Ratyński. Na przełomie kwietnia i maja odbyli swoje pierwsze zagraniczne tournée – po Związku Radzieckim. We wrześniu z zespołu definitywnie odszedł Marek Jamrozy, którego na krótko zastąpił ponownie Feliks Naglicki, a potem Krzysztof Paliwoda. Nie był to jednak szczególnie szczęśliwy rok. W drugiej jego połowie doszło do wypadku samochodowego podczas jednej z wypraw, w wyniku, którego muzycy musieli chwilowo zawiesić działalność. Jednak przerwa nie trwała długo i jeszcze przed końcem roku, formacja wróciła do aktywności zarówno koncertowej, jak i nagraniowej.
                                                                                                                                      
W  lutym 1969 odbyła się sesja nagraniowa do trzeciego albumu Skaldów Cała jesteś w skowronkach. Płyta była niezwykła bo wypełniona właściwie samymi hitami, m.in. utwór tytułowy „Króliczek” „Medytacja wiejskiego listonosza”„Bas” „Wieczór na dworcu w Kansas City”, czy  „Prześliczna wiolonczelistka”. Na VII Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu otrzymali główną nagrodę za "Medytacje wiejskiego listonosza", a Andrzej Zieliński indywidualnie odebrał nagrodę za aranżacje piosenek Skaldów. Po festiwalu wyjechali na tournée po Stanach Zjednoczonych, grając m.in. w Nowym Jorku, Chicago i Toronto. Andrzej Zieliński będąc w Stanach kupił organy Hammonda. Wcześniej w Polsce miał je tylko Czesław Niemen. Po powrocie do Polski z zespołu odszedł Krzysztof Paliwoda, i tym samym uformował się najlepszy, pięcioosobowy skład zespołu (Andrzej oraz Jacek Zielińscy, Konrad Ratyński, Jerzy Tarsiński, Jan Budziaszek).

Pod koniec roku 1969 po trasie koncertowej w USA, Skaldowie wkroczyli w falę rocka i na początku roku 1970 nagrali płytę przedstawiającą ich nowe oblicze – Od wschodu do zachodu słońca, gdzie w brzmieniu dominują organy Hammonda i mocno wyeksponowana gitara basowa. Kolejna płyta – Ty nagrana cztery miesiące później była już mniej zdecydowana pod względem brzmienia. 8 kwietnia 1970 roku zespół otrzymał nagrodę "Srebrnego Gwoździa Sezonu", a Radiową Piosenką kwietnia został utwór "Nie ma szatana". W plebiscycie popularnej gazety muzycznej najlepszym zespołem zostali właśnie Skaldowie, ponadto z najlepszych wokalistów zostali wybrani Jacek i Andrzej Zieliński.
                                                                                                                                    
Na VIII Festiwalu Opolskim Skaldowie wykonali 3 utwory do których słowa napisała Agnieszka Osiecka „Nie ma szatana", "Gorzko mi" i "W żółtych płomieniach liści", gdzie Trzeci z nich zdobył nagrodę dziennikarzy, a ponadto uzyskał tytuł "Piosenki 25-lecia". Pod koniec 1970 roku ponownie w wielu plebiscytach Skaldowie zostali najlepszym zespołem roku. W roku 1971 Skaldowie skupili się głównie na działalności zagranicznej, dając koncerty między innymi w NRD, Związku Radzieckim, Wielkiej Brytanii, krajach Beneluxu i RFN, oraz nagrywając w Niemczech Wschodnich płytę ze swoimi przebojami śpiewane w języku niemieckim, rozpoczynając tym samym trasę koncertową po RFN.

Po powrocie do kraju zespół nagrał dwie płyty. Pierwsza z nich to Krywań, Krywań – jest "szczytem szczytów polskiego art-rocka". Pierwszą stronę wypełniła rockowa suita Andrzeja Zielińskiego, oparta na ludowej pieśni góralskiej "Krywaniu, Krywaniu". Na drugiej stronie znajduje się cała paleta stylów muzycznych, poczynając od lekkiego pop-rocka ("Jeszcze kocham"), zahaczając o klasycznego rocka w stylu grupy Deep Purple ("Gdzie mam Ciebie szukać", "Fioletowa dama"), aż po swingującą bossa novę ("Juhas zmarł"). Druga płyta – "Wszystkim zakochanym" – zawierała zaś muzykę lżejszą, bardziej przebojową i bardziej zdecydowaną stylistycznie niż poprzedni longplay. Latem Skaldowie grali koncert na inaugurację Olimpiady w Monachium, a końcówkę roku spędzili w Związku Radzieckim, m.in. nagrywając płytę dla tamtejszej "Miełodii". W roku 1973 zespół zrealizował nagrania w Niemczech, po obu stronach żelaznej kurtyny. Tamże właśnie zarejestrowano pierwsze kompozycje Jacka Zielińskiego i basisty Konrada Ratyńskiego. Właśnie w roku 73 powstała większość nowego materiału na dwa następne longplaye.

Rok 1975 zbiegł się z 10. rocznicą istnienia zespołu, co zaowocowało serią koncertów w największych polskich miastach. Zespół wykonywał na nich wiązankę dawnych przebojów z lat 60., nowe premierowe piosenki, oraz obie suity: "Krywaniu, Krywaniu", oraz "Stworzenia świata część druga". Również w 1975 roku Skaldowie po raz pierwszy wzięli udział w telewizyjnym Spotkaniu z Balladą, do którego Andrzej Zieliński napisał wiele piosenek (na czele z "Wszystko kwitnie wkoło"). Jesienią zespół udał się na kolejne tournee do ZSRR.

Na przełomie 1974 i 1975 brzmienie zespołu nieco się zmieniło, złagodziło. Andrzej Zieliński coraz rzadziej używał organów Hammonda, wypierając je pianem Fendera i syntezatorami. Zespół przeszedł też z długich rockowych suit w kierunku "lżejszych", krótszych piosenek. Rok 1976 przyniósł kolejne płyty. Pierwsza zawierała suitę "Stworzenia świata część druga" i cztery dodatkowe piosenki, a druga była bardziej przebojowa. W marcu 76 roku Skaldowie zagościli ponownie w "Halowych Spotkaniach z Balladą". Jesienią odbyły się kolejne zagraniczne wojaże zespołu, m.in. po Czechosłowacji, Holandii i Belgii. Rok zakończyli aktywnie koncertując w kraju, uświetniając między innymi Mistrzostwa Hokejowe w Katowicach.

W roku 1977 do pięcioosobowego składu grupy dołączył wokalista Stanisław Wenglorz (ex. Bardowie). Niemalże od razu ruszyli razem w trasę do ZSRR, gdzie wokalista wykonywał ze Skaldami piosenki grupy Deep Purple, oraz nowe piosenki napisane przez Andrzeja Zielińskiego specjalnie dla niego, tj. "Nie widzę Ciebie w swych marzeniach", "Wierzę w Ciebie" i "Kim ty jesteś, jak Cię zowią", wszystkie z tekstami Leszka Moczulskiego. Po Festiwalu Opolskim '77 zespół Skaldowie zaczął powoli tracić popularność ze względu na pomyłkę: autorem tekstu piosenki "Nie widzę Ciebie w swych marzeniach" był Leszek Aleksander Moczulski, którego pomylono z Leszkiem Moczulskim, przewodniczącym KPN. Rozpoczął się cichy bojkot Skaldów, co doprowadziło do tego, że dwa lata później, podczas retransmisji KFPP Opole, wycięto ich występ oraz pominięto w spisie wykonawców, a taśma z zapisem dźwiękowym gdzieś się zapodziała. W grudniu wraz ze spadającą działalnością koncertową, odeszli kolejno Stanisław Wenglorz, i menedżer Ryszard Kozicz (związany z zespołem od 1969) a jego następcą został Wojciech Chrzanowski.

W 1978 roku zespół po raz kolejny uczestniczył w "Hotelowych Spotkaniach z Balladą", prezentując wiele nowych piosenek. Bez echa przeszedł występ Skaldów na kolejnym KFPP w Opolu. Wczesną jesienią zespół udał się na trasy koncertowe po polskim wybrzeżu. W dniach 20–22 grudnia 1978 roku, Skaldowie wraz z Orkiestrą i Chórem PWSM w Katowicach, oraz członkami zespołu Exodus nagrali suitę do baletu "Misterium magiczne" z muzyką Andrzeja Zielińskiego. Telewizyjna premiera odbyła się 3 marca 1979 roku. W maju z zespołu odszedł perkusista Jan Budziaszek, a zastępowali go kolejno: Marek Surzyn, Benedykt Radecki, Jerzy Bezucha, Wiktor Kierzkowski, Tadeusz Toczyski, Jerzy Piotrowski i ponownie Wiktor Kierzkowski. Zespół wziął udział w koncercie "35-lecia PRL" przy Festiwalu w Opolu, oraz nagrał płytę "Droga ludzi", przygotowywaną na Igrzyska Olimpijskie w Moskwie. Jesienią zespół udał się na kolejne tournee do ZSRR.

W roku 1980 Skaldowie nagrali kolejny album – "Zostaw to młodszym", który ukazał się dopiero w 2010 roku, pod tytułem "Z biegiem lat". Jacek Zieliński współpracujący już od pewnego czasu z Piwnicą pod Baranami, za namową Ewy Wnuk skomponował muzykę do spektaklu Wiesława Dymnego, pt. Pieśń nad pieśniami, czyli ballada człowieka o miłości. Był on wykonywany w Piwnicy pod Baranami, a także nagrano go dla Polskiego Radia i został wydany jesienią 2011 roku. W roku 1980 na 18. KFPP w Opolu spośród dwóch wykonywanych piosenek, jedna Twą jasną widzę twarz zdobyła wyróżnienie. W lipcu tego samego roku Skaldowie wyjechali do Związku Radzieckiego, gdzie w ciągu miesiąca dali ponad 80 koncertów, towarzyszących Igrzyskom Olimpijskim w Moskwie.

W kwietniu 1981 roku zespół otrzymał propozycję kilkumiesięcznego tournee po Stanach Zjednoczonych. Ze względu na zainteresowanie publiczności amerykańskiej występami zespołu, kontrakt kilka razy był przedłużany. Podczas trasy zastała ich informacja o wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego. Wtedy to Andrzej Zieliński podjął decyzję o pozostaniu w USA na stałe. Zespół koncertował do maja 1982 roku (kiedy to do Polski wrócili Jacek Zieliński i Konrad Ratyński), a później zawiesił działalność (Jerzy Tarsiński powrócił do kraju w październiku). W latach 1980–1981 zespół współpracował z wokalistą Andrzejem Mossakowskim, który wykonywał zagraniczne przeboje m.in. Johna Lennona, czy Quincy Jonesa.

W latach 1982–1987 zespół formalnie nie istniał. Wiosną 1987 roku Jacek Zieliński (zastępujący brata na pozycji lidera) reaktywował grupę w składzie: Jacek Zieliński – śpiew, skrzypce, trąbka; Konrad Ratyński – gitara basowa, śpiew; Jerzy Tarsiński – gitara, śpiew; Wiktor Kierzkowski – perkusja, oraz nowy instrumentalista klawiszowy, współpracujący wcześniej z Ewą Demarczyk – Grzegorz Górkiewicz. Zespół w owym składzie wystąpił na XXV Festiwalu w Opolu, wykonując premierową piosenkę "Nie domykajmy drzwi". Dwa lata później ukazała się płyta pod tym samym tytułem zawierająca nowe kompozycje Konrada Ratyńskiego i Jacka Zielińskiego. Od 1990 roku zespół koncertuje z Andrzejem Zielińskim, który od połowy lat 90-tych bywa w USA jedynie gościnnie, nagrywa nowe płyty, i prowadzi działalność artystyczną.

W 2000 roku odbył się jubileuszowy koncert z okazji 35-lecia działalności artystycznej "Skaldowie plus przyjaciele". W tym samym roku, płyty Skaldów doczekały się wreszcie wydania na nośnikach CD, a także ukazała się specjalna, trzypłytowa "Antologia", na którą trafiły wybrane utwory pochodzące ze wszystkich okresów działalności grupy. Mimo podeszłego wieku, muzycy nie zwalniali jednak tempa. Formacja występowała z powodzeniem, zarówno w kraju jak i zagranicą. W 2005 roku poza obchodzeniem kolejnych, 40. już urodzin, panowie zamknęli się w krakowskim studiu S4, gdzie rozpoczęto pracę nad muzyką mającą wypełnić ich kolejne dzieło. Album zatytułowany "Harmonia świata" ukazał się w maju 2006 roku (wydawcą zostało Polskie Radio). Wspomniana płyta nie jest ostatnim nagraniem legendarnej formacji - w następnych latach ukazały się kolejne wydawnictwa m.in. "Cisza krzyczy" zawierająca zapis koncertu, który w 1972 roku odbył się w Leningradzie czy "Skaldowie dzieciom", na które trafiły piosenki przeznaczone przede wszystkim dla najmłodszych odbiorców.

W 2009 zespół poinformował, że jest w trakcie przygotowań kolejnego wydawnictwa, tym razem z całkowicie premierowym materiałem. Jego roboczy tytuł to "Oddychać i kochać". Poza działalnością studyjną, zespół nadal z powodzeniem koncertuje na terenie całego kraju. Skaldowie należą do jednych z najważniejszych zespołów jakie pojawiły się na polskiej estradzie XX wieku. W trakcie prawie 45-letniej kariery zagrali niezliczoną wręcz liczbę koncertów. Na terenie samego Związku Radzieckiego dali ponad 2000 występów, które łącznie zgromadziły ponad dwumilionową publiczność. Nie można nie wspomnieć, także o tym, że w wymienionym kraju, byli najbardziej popularnym wykonawcą, co najciekawsze, zachodnim. W Polsce są laureatami wielu nagród. Jednym z najważniejszych wyróżnień, było odznaczenie zespołu 29 czerwca 2006 roku medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", który jest przyznawany przez Ministra kultury i dziedzictwa narodowego najwybitniejszym osobowościom ze świata sztuki i kultury.

W 2015 zespół obchodził 50-lecie działalności i z tej okazji jubileuszowe koncerty odbyły się m.in. w Chorzowie, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. Podczas LII KFPP w Opolu piosenki Skaldów wykonywali uczestnicy konkursu debiutów „Ktoś mnie pokochał! – Urodzinowe Debiuty ze Skaldami!", a sam zespół zagrał recital kilku przebojów. Telewizja Polska zorganizowała i transmitowała również jubileuszowy koncert "Od wschodu do zachodu słońca". W 2015 roku ukazał się także kolekcjonerski box wydany przez Kameleon Records, w którym znalazło się dwanaście albumów CD, będących replikami oryginalnych płyt winylowych oraz płyta DVD z filmem krótkometrażowym pt. Jak powstali Skaldowie reż. Stanisław Kokesz, 1969.

ramach jubileuszu w maju 2016 roku Skaldowie zagrali szczególny koncert w warszawskim klubie Progresja. Podczas wydarzenia zespół poszerzył standardowy koncertowy repertuar o utwory z nurtu rocka progresywnego, pochodzące przede wszystkim z pierwszej połowy lat 70. XX w. Wykonane zostały m.in. dwie suity: "Krywaniu, Krywaniu" oraz "Stworzenia świata część druga". Twórczość zespołu została doceniona przez serwis Porcys, który w 2015 roku w zestawieniu Najlepsze polskie single XX wieku umieścił utwór "Wszystko mi mówi, że mnie ktoś pokochał". W innym rankingu Najlepsze polskie płyty XX wieku, redakcja Porcys przyznała 58. pozycję albumowi Cała jesteś w skowronkach. Podobne wyróżnienie spotkało kilka piosenek Skaldów w zestawieniu Polskie Piosenki Wszech Czasów gdzie 3. miejsce zajął utwór "Cała jesteś w skowronkach", 10. "Prześliczna wiolonczelistka", 120. "Wszystko mi mówi, że mnie ktoś pokochał", 135. "Hymn kolejarzy wąskotorowych".

Autor:
Alicja Witkowska

Żródło  matweriału:
internet, różne

Kontakt: mediapolonii@gmail.com
copyright © 2019
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego