Marek Grechuta - Polska Estrada

Polska Estrada
Przejdź do treści

Menu główne:

Artyści

Marek Grechuta

Ewa Demarczyk była przedstawicielką nurtu poetycko-lirycznego wśród polskich wykonawców popowych. Podobną poetycką muzykę wykonywał również zespół Anawa, powstały w grudniu 1966 roku na zrębach kabaretu studentów Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, utworzonego przez Jana Kantego Pawluśkiewicza, Marka Czuryło, Adama Pasternakiewicza, Ziemowita Pawluśkiewicza Michała Pawluśkiewicza, Tadeusza Kalinowskiego, oraz Marka Grechutę. Artyści określali swoją działalność jako: sztukę jarmarczno – cyrkową, z przerwami na piosenkę liryczną. W Kabarecie Anawa powstały pierwsze utwory autorstwa Grechuty i Pawluśkiewicza. Kompozycje miały nastrój liryczny (Pomarańcze i mandarynki), lub żartobliwy (Tango Anawa). Równolegle z kabaretem powstał zespół muzyczny Anawa, który tworzyli: M. Grechuta (śpiew), J. K. Pawluśkiewicz (fortepian), Zbigniew Wodecki (skrzypce), Anna Wójtowicz (wiolonczela), Tadeusz Dziedzic (gitara). Nazwa zespołu Anawa, to pojęcie oznaczające ego. Jest to rodzaj skorupy, warstwa brudu oblepiająca czystą boską duszę. Starcie, anihilacja czy rozpuszczenie ego wyzwala boską duszę, pozwalając na samourzeczywistnienie jaźni, mieszkającej w sercu. Uleczenie się z egotyzmu i ksobności to jeden z wielkich ideałów duchowości orientalnej.

Zespół odniósł znaczące sukcesy. W 1967 roku zdobył Grand Prix na Festiwalu Piosenki i Piosenkarzy Studenckich w Krakowie. Był wielokrotnie nagradzany na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu (m.in. W 1968, 1969, 1971 roku). W 1969 r. zespół Anawa zrealizował pierwszą czwórkę dla Pronitu, a telewizja wyemitowała film pt. Będziesz moją panią. Skład formacji na przestrzeni lat wielokrotnie ulegał zmianom. Z zespołem współpracowali: gitarzysta Marek Jackowski i kontrabasista a następnie flecista Jacek Ostaszewski. Muzycy brali udział w nagraniu płyt: Marek Grechuta & Anawa (1970) i Korowód nagrany w 1971 roku. W grupie pojawiły się różnice na tle artystycznym.

Latem 1972 roku po rozstaniu z Grechutą, Ostaszewskim i Jackowskim (dwaj ostatni muzycy wraz z Tomaszem Hołujem stworzyli trio Osjan) wokalistą grupy został Andrzej Zaucha (wcześniej w Dżamblach), z którym został nagrany tylko jeden album pt. Anawa. Na płycie Jan Kanty Pawluśkiewicz dał wyraz swoim ówczesnym upodobaniom mieszając poezję (głównie Leszka Aleksandra Moczulskiego) z awangardą i jazz-rockiem. Grupa była jednym z uczestników koncertu towarzyszącego igrzyskom olimpijskim w Monachium oraz atrakcją najważniejszych imprez kulturalnych środowiska akademickiego, np. w maju 1973 roku kiedy to uczestniczyła w Studenckiej Wiośnie Estradowej, czy we wrześniu w Intercopernicaliach. Grupa znalazła się na obrzeżach rodzimej rozrywki i grała ograniczoną liczbę koncertów, co było spowodowane decyzją Pawluśkiewicza. Kilka piosenek jak np. "Nie przerywajcie zabawy", często gościło na radiowej antenie. Grupa zawiesiła działalność na jesieni 1973 r.  

Marek Grechuta po nagraniu dwóch płyt z Anawą, rozpoczął karierę jako solista gdzie towarzyszyła mu grupa WIEM (czyli W Innej Epoce Muzycznej). Powstały dwa kolejne albumy - Droga za widnokres oraz Magia obłoków, po czym doszło do odnowienia współpracy Grechuty z Pawluśkiewiczem. Jej rezultatem był musical "Szalona lokomotywa" do tekstów wg. Stanisława Ignacego Witkiewicza, prezentowanego w latach 1977–1980, m.in. w krakowskim Teatrze STU oraz katowickim Spodku. W 1976 Marek Grechuta rozpoczął współpracę z Piwnicą pod Baranami, która trwała blisko 10 lat. Artysta nagrywał także w duetach z Marylą Rodowicz (między innymi "Gaj" do słów Agnieszki Osieckiej) oraz Teresą Haremzą ("Muza pomyślności" i "Głos").

W 1977 na XV Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu jego piosenka „Hop szklankę piwa” zdobyła Nagrodę Grand Prix. W 1979 roku nagrał płytę z pieśniami do słów poety Tadeusza Nowaka, pochodzące ze spektaklu Zapach łamanego chleba. W 1981 roku ukazały się Śpiewające obrazy, płyta nagrana ponownie z zespołem Anawa, na której znalazły się piosenki inspirowane obrazami Van Gogha, Picassa, Degasa, Moneta, Renoira i Wyspiańskiego, a także muzyka ze spektaklu Otello. W 1984 roku wspólnie z Krystyną Jandą nagrał płytę W malinowym chruśniaku, z wierszami Bolesława Leśmiana. Do własnych tekstów wrócił w 1986 roku, wydając płytę "Wiosna – ach to ty". Wypełniona była lżejszą muzyką i przyniosła tytułowy przebój.

W 1987 roku napisał muzykę do przedstawienia teatralnego Jana Brzechwy Kopciuszek. W 1989 roku wydał płytę "Krajobraz pełen nadziei". W 1990 roku w Teatrze Stu dbył się koncert pt. „Złote przeboje”. W 1991 roku wydał Piosenki dla dzieci i rodziców, nagrane wspólnie z aktorami Teatru Starego w Krakowie oraz dziecięcym chórem Gama. Rok 1994 przyniósł kolejną płytę Dziesięć ważnych słów, zawierająca utwory poświęcone istotnym wartościom w życiu. Grechuta nawiązywał na niej do Dekalogu, określając ją jako „dziesięć przykazań człowieka współczesnego”.

W 2001 roku otrzymał pierwszą w karierze złotą płytę za album "Dni, których nie znamy", na który składały się najlepsze piosenki artysty. Podczas 40. Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie, Marek Grechuta i Jan Kanty Pawluśkiewicz zostali wyróżnieni Złotymi indeksami za szczególne zasługi dla festiwalu i kultury studenckiej. W roku 2003 wspólnie z grupą Myslovitz wykonał cover ich przeboju „Kraków”, który znalazł się na dwupłytowym albumie The Best of Myslovitz. W grudniu tego samego roku ostatnią płytą Grechuty z premierowym materiałem były Niezwykłe miejsca, gdzie znalazły się piosenki poświęcone miejscom, które go oczarowały. W roku 2006 na 43 KFPP w Opolu Marek Grechuta został uhonorowany nagrodą Grand Prix.

Marek Grechuta zmarł 9 października 2006 roku. Został pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego w Krakowie 17 października 2006 roku.
Został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Marek Grechuta wystąpił na ponad trzech tysiącach koncertów, należał do grona najwybitniejszych polskich artystów XX w. Był piosenkarzem, pianistą, kompozytorem, aranżerem, poetą i aktywnym malarzem, którego wystawy obrazów jego autorstwa, odbywały się m.in w Krakowie (1981), Bytomiu (1984) czy Myślenicach (1986).


Autor:
Alicja Witkowska

Źródło materiału:
internet, różne


Kontakt: mediapolonii@gmail.com
copyright © 2019
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego